Een kok heeft mij doen inzien wat ik wilde worden

Persoonlijk verhaal |



Toen Villamedia mij vroeg of ik een persoonlijk verhaal wilde schrijven over mijn weg in de journalistiek, realiseerde ik me dat één ontmoeting bepalend voor mij is geweest. Hieronder lees je mijn verhaal.


Tijdens mijn eerste jaar van de opleiding zat ik ooit aan tafel bij een kok. Ik volgde het vak ‘het nieuwsinterview’ en de docent had een lijst met, naar eigen zeggen, zéér interessante mensen samengesteld. Om je een idee te geven: Jonas kreeg de woordvoerder van de AFM, Marieke mocht langs bij een CDA-politicus, die tot zijn grote frustratie niet in de Tweede Kamer wist te komen en Anne-Martijn werd aan Sander Dekker gekoppeld, toen nog VVD-wethouder Financiën in Den Haag. En ik zei het al: ik kreeg de kok.


Enfin, de kok in kwestie had een goed lopend cateringbedrijf aan huis. Excuus, ‘private dining’ zoals hij mij tijdens het gesprek corrigeerde. Voor vrij exclusieve gezelschappen – denk aan CEO’s, CFO’s en andere belangrijke afkortingen uit het bedrijfsleven – kookte hij luxe vijfgangendiners, terwijl zij rustig doorvergaderden over een vijandige overname of de winstuitkering van het volgende jaar. Hartstikke interessant natuurlijk die gesprekken die hij tijdens het blancheren van de spruitjes hoorde, maar behalve de namen van de aanwezigen en de bijbehorende dieetwensen wilde hij er verder niets over kwijt. Dus daar zat ik aan zijn marmeren kookeiland. Wat voor een nieuws ging ik in vredesnaam uit deze kok halen?


Wat voor een nieuws ging ik in vredesnaam uit deze kok halen?

Dus begon ik maar wat andere vragen op hem af te vuren. Want zoals een journalist betaamt, had ik me goed ingelezen en zo begon ik over zijn vorige baan bij de communicatieafdeling van Schiphol. Wat was de reden van zijn vertrek? En waarom was hij voor zichzelf begonnen als kok? Het voelde even alsof ik met hagel aan het schieten was en echt gezellig werd het gesprek daardoor niet. Toen ik daar een opmerking over maakte, werd mij duidelijk waarom: ‘Ik had het idee dat ik knollen voor citroenen aan het verkopen was’, liet hij zich ontvallen. Nu heb ik geen verstand van koken, maar op dat moment wist ik één ding zeker: hij had het hier niet meer over de dieetwensen van zijn tafelgasten.


‘Wat deed u dan precies bij Schiphol?’, vroeg ik. De kok – die eerst nog gul en vaak zijn lach door de keuken liet galmen – werd wat kortaf in zijn antwoorden. ‘Ik werkte in de tijd dat de vijfde startbaan van Schiphol werd aangelegd, de Polderbaan.’ Hij keek mij aan op een manier alsof er bij mij een lampje moest gaan branden. Maar dat gebeurde niet. Toen ik na het gesprek thuiskwam, snapte ik ook wel waarom hij mij zo had aangekeken: er bleken destijds hónderden artikelen over te zijn geschreven. Ach ja, neem het mij eens kwalijk. Ik was toen 12 en vooral bezig met de grote playbackshow die dat jaar tijdens de dorpskermis werd georganiseerd. Dus bedacht ik me tijdens het gesprek dat ik twee dingen kon doen: me er doorheen bluffen en thuis alles wat ik niet had begrepen op het internet proberen terug te zoeken, of niet gehinderd door enige schaamte alles te vragen wat ik wilde weten. Dat laatste besloot ik te doen.


Op dat moment wist ik één ding zeker: hij had het hier niet meer over de dieetwensen van zijn tafelgasten.

En zo kreeg ik te horen dat de Polderbaan al sinds 1971 met een stippellijntje in de Grote Bosatlas getekend stond, maar er tien kabinetten later nog steeds geen asfalt lag. En dat was een probleem. Schiphol wilde namelijk groeien, maar omwonenden vreesden voor geluidsoverlast en protesteerden daarom hevig. Om de gemoederen te kalmeren had de kok de schone taak gekregen om hen te informeren over de hoeveelheid lawaai die ze boven hun daken konden verwachten, maar ‘wel op een manier die vooral Schiphol goed zou uitkomen’.


U bedoelt dat u tegen de omwonenden moest liegen? ‘Ik bedoel dat er een groep omwonenden geïnformeerd werd en een groep omwonenden niet.’


U bedoelt dus dat er een groep omwonenden expres niet werd geïnformeerd? ‘Ik bedoel dat er een gebied was aangewezen dat wij moesten informeren. En dat gebied was kleiner dan het gebied dat daadwerkelijk last zou gaan krijgen van de vliegtuigen.’

Ik werkte het hele interview uit en kreeg een prima cijfer van de docent, maar hoewel de opdracht was afgerond, was het verhaal voor mij nog niet klaar…


Toen Villamedia mij vroeg of ik een persoonlijk verhaal wilde schrijven over mijn weg in de journalistiek, realiseerde ik me dat de ontmoeting met de kok een bepalend moment voor mij is geweest. De kok heeft mij namelijk laten zien wat ik wilde worden: onderzoeksjournalist. En misschien nog wel belangrijker: de kok leerde mij dat het oké is om als jonge journalist niet alles te weten – het kan zelfs ontwapenend zijn.


Samen met mijn studiegenoten Jonas Kooyman en Beike Looijse besloot ik een politieke reconstructie te maken. Dat wij in de tijd dat de kwestie zich afspeelde nog letterlijk in onze kinderschoenen stonden, mocht geen belemmering zijn. Eerder een voordeel. De mensen die we spraken waren sneller onder de indruk over alles wat we al wél wisten. En, als we iets niét wisten, konden we het toeschrijven aan onze leeftijd. En door onze ogenschijnlijke onschuldigheid vertelden ze eigenlijk altijd net iets te veel.


We kregen iedereen aan tafel. Van oud-ministers tot ambtenaren, Kamerleden en Schiphol-medewerkers. Sommigen pas nadat we hoogstpersoonlijk met appel­taart en een smekende blik op de stoep waren gaan staan. Anderen pas nadat we hen nieuwsgierig hadden gemaakt met informatie uit voorgaande gesprekken.


De enige die zich niet met een stuk appeltaart liet overhalen was de oud-minister van Milieu, Margreeth de Boer. Tot drie keer toe zei ze ‘nee’ en dus werd het tijd voor een meer directe benadering. ‘Uit gesprekken heb ik begrepen dat de Polderbaan een bijzonder lastig en vervelend dossier voor u heeft moeten zijn. Misschien wel zo vervelend dat u besloot om de nationale politiek te verlaten..?’, mailde ik haar. Een week later zat ik bij haar aan de keukentafel.


De enige die zich niet met een stuk appeltaart liet overhalen was de oud-minister van Milieu, Margreeth de Boer.

Waarschijnlijk heeft De Boer mij die middag meer verteld dan ze achteraf had gewild. Als een generaal zonder troepen kwam ze er destijds achter dat milieu de economische groei van Schiphol vooral niet in de weg moest staan. Toen toenmalig premier Wim Kok haar bij zich in het Torentje riep met de vraag of ze nog een tweede termijn als minister op zich wilde nemen, sprak haar antwoord boekdelen. ‘Wim, ik doe het niet meer. Ik ga niet nog eens vier jaar van mijn leven verspillen om Schiphol te accommoderen.’


Het artikel werd het meest gelezen stuk in de online kiosken van Blendle, eLinea en MyJour en won daarmee het Nederlands Kampioenschap Kioskverkoop voor Journalisten. En ik realiseerde me: onwetend zijn is het beste excuus om ‘domme’ vragen te stellen. En er ongevaarlijk uitzien het beste om op al je vragen eerlijk antwoord te krijgen.


En hoewel ik vanzelf ouder word, en daarmee mijn ‘ongevaarlijke jeugdigheid’ ook verlies, denk ik hieruit een les te hebben geleerd die uiteindelijk losstaat van mijn leeftijd: durf je kwetsbaar op te stellen. Laat zien dat je niet alles weet, maar vertel mensen dat je om hun verhaal geeft en je het belangrijk vindt dat hun verhaal goed wordt verteld. En denk nooit dat je wel weet hoe de vork in de steel steekt. Het maakt je een vrijer, en bovenal nieuwsgieriger mens. En het is de enige manier om dichter bij de waarheid te komen, zelfs als andere mensen jou daarvan proberen te weerhouden.


Het is de enige manier om dichter bij de waarheid te komen, zelfs als andere mensen jou daarvan proberen te weerhouden.
130 keer bekeken
  • White Instagram Icon
  • White Twitter Icon
  • White LinkedIn Icon

PROUDLY MADE BY ANNE DE BLOK